جبّار : شکسپیر و سیاست

شکسپیر در بسیاری از نمایشنامه‌های خود این پرسش را مطرح می‌کند که چرا مردمان مجذوب شخص زورگویی می‌شوند که آشکارا برای حکومت کردن مناسب نیست، کسی که تابع تصمیمات خودسرانهٔ خویش است، به حقیقت اعتنا ندارد یا چشم بر آن می‌بندد؟ چرا در شرایط خاصی، دروغگویی، ابتذال یا بی‌رحمی رذایلی مهلک به شمار نمی‌آیند، بلکه افسونگر جلوه می‌کنند و هوادارانی پرشور می‌یابند؟ چرا مردمانی که اغلب صاحب عزت نفس و غرورند، به بی‌شرمی مطلقِ عوام‌فریبِ جبّاری تن می‌دهند که بی‌پروا هرچه می‌خواهد می‌گوید و هر کار می‌خواهد می‌کند؟

شکسپیر به کرّات بهای فاجعه‌بار چنین تن‌دادنی را به تصویر کشیده است: فساد اخلاقی، اتلاف گستردهٔ منابع، از دست رفتن جان‌ها؛ و نشان داده که برای بازگرداندن درجه‌ای از سلامتی به ملتی آسیب‌دیده، چه اقدامات قهرمانانه، دردناک و حادی لازم است. نمایشنامه‌ها می‌پرسند آیا راهی هست که لغزش به سوی حاکمیت خودکامه، پیش از آن‌که دیر شود، متوقف گردد؟ آیا هیچ ابزار مؤثری هست که از آن فاجعهٔ اجتماعی، که جبّاریت ناگزیر به بار می‌آورد، جلوگیری شود؟
قدرت یافتن بیش از پیش عوام‌فریبان در سراسر جهان، از ایالات متحده تا اروپا، استیون گرین‌بلت را بر آن داشته تا با بازخوانی دقیق نمایشنامه‌های شکسپیر پاسخی برای این پرسش‌ها بیابد.